Siêu Thi Đặc Sản Phú Quốc: Chó Phú Quốc

Hiển thị các bài đăng có nhãn Chó Phú Quốc. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 28 tháng 5, 2012

Giữ chó xoáy cho đảo Ngọc

22:21 Đặc Sản No comments

Đầu năm 2000, đang ăn nên làm ra với vuông tôm sú 5ha mà vợ chồng tích cóp hàng chục năm mới có được, anh Lê Quốc Tuấn (cán bộ Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Kiên Giang) đã bán hết đất, lấy tiền "dong" ra Phú Quốc (PQ) lập trại nuôi "chó xoáy". Mong ước của anh là giữ cho loài chó quý này không mai một trước cơn lốc thị trường.

Thế chấp nhà để xây tổ chó

Khi ấy, vốn ít, anh Tuấn phải đến mua đất ở một nơi hoang vắng thuộc ấp Cây Thông, xã Cửa Dương. Sắm đất xong, vốn cũng cạn. Thế là anh năn nỉ vợ cầm căn nhà để lấy tiền mua giống. Đầu năm 2001, một mặt thân chinh lên Bắc đảo, nơi còn nhiều chó xoáy "chánh tông" tuyển chọn từng con một, một mặt anh đặt hàng các tài xế Honda ôm: Báo địa chỉ có chó tốt thưởng 10.000 đồng.
Mua được đúng chó đẹp, thưởng thêm 10.000 đồng. Sau hơn 6 tháng, anh tạo được đàn chó PQ với 120 con. Nhưng, ác một nỗi là chỉ sau vài tháng về với chủ mới, đã có 110 con lần lượt chết.

Sau cú sốc ấy, Tuấn như khánh kiệt. Thấy chồng phờ phạc, mà tài sản thì ra đi không hẹn ngày trở lại, vợ anh mang hai tấm hình ra để chồng lựa chọn: một cảnh gia đình sum họp, một hình chó PQ. Anh nhớ lại: Lúc đó, tôi phải "hoãn binh" bằng cách cho cả hai tấm hình vào túi rồi "nịnh đầm": Vợ con là quý nhất! Mà đam mê lành mạnh chớ có phải gái gú, cờ bạc gì đâu...".

Thế rồi, lại cầm cố nhà, bán xe, bán ĐTDĐ... Anh nhớ lại: Một lần có người mang chó đến bán để sắm đồ Tết cho con, chó rất đẹp, nhưng trong túi lại nhẵn hết tiền. Bí quá tôi đành lấy mấy bộ đồ vừa sắm cho con gái ra để đổi. Cứ thế suốt 2 năm ròng tiêu tốn tiền của và công sức, anh mới tạo dựng lại được trang trại chó PQ.

Nhà "khuyển Phú Quốc" học

Thấy chó bị chết nhiều, anh Tuấn vào Rạch Giá, rồi lên tận Sài Gòn rước bác sĩ thú y ra điều trị, nhưng vẫn không xong. Lúc này, một số người giàu có cũng ra đảo mở trang trại, thậm chí Sở NN-PTNT Kiên Giang cũng tung hàng trăm triệu đồng và cử 02 kỹ sư chuyên ngành ra đảo lập trang trại, nhưng chó chẳng những không đẻ được mà còn chết dần, chết mòn rồi tuyên bố phá sản.

Thế là anh lại phải tự mày mò cho mình hướng đi riêng. Tham khảo sách báo, lặn lội vào rừng tìm những người chuyên nuôi chó PQ đi săn để học nghề, thậm chí anh còn thuê lực lượng xe Honda ôm sưu tầm các bài thuốc từ cây rừng chuyên trị bệnh cho chó và thuê hàng chục máy camera quay suốt hai tháng trời về sinh hoạt ngoài thiên nhiên của loài chó quý này.

Kết quả là anh không chỉ phát hiện được 70 vị thuốc Nam chuyên trị bệnh cho chó, mà còn tìm ra được giải pháp khắc phục tình trạng sinh nở, nuôi dưỡng chó con và trở thành người duy nhất trong số 4 trang trại trên đảo PQ có khả năng cho chó đẻ trong điều kiện nuôi tập trung.

Anh bảo: "Trong thiên nhiên, chó PQ đẻ 2 lứa/năm, mỗi lứa bình quân 4-5 con, nhưng khi nuôi tập trung chó rất ít khi mang thai và nếu có đẻ thì cũng rất khó nuôi. Nguyên nhân chủ yếu là thiếu môi trường giao phối và dưỡng thai". Theo anh Tuấn, chó PQ chỉ chịu giao phối trong cảnh hoang vắng.

Mặt khác, chó cái chỉ đẻ trong hang tự đào, vì vậy nếu không được bố trí môi trường thích hợp chúng sẽ thủ tiêu con ngay sau khi sinh. Và cũng từ thực tiễn này, anh đã giải quyết được những vấn đề: xác lập diện tích chuồng trại thích hợp cho từng độ tuổi, chọn đất nền thích hợp cho việc đào hang trú ngụ, sinh sản, tổ chức trồng cây thuốc để chó tự chữa bệnh... Đặc biệt anh còn ứng dụng phương pháp phối giống theo đặc điểm di truyền để lai tạo ra các thế hệ chó lạ.

Và giấc mơ

Thành công rồi anh Tuấn vẫn lo. Bởi mỗi tháng đàn chó gần 1.000 con ngốn khoảng 2 tấn gạo và hàng trăm cân cá, rồi nào tiền dong ra dong vào mỗi dịp cuối tuần, tiền trả công người trông coi trang trại... Anh thật lòng kể: "Nhiều hôm nhà không còn một xu, tôi phải đào khoai mì rồi ngâm nước muối nấu cho chó ăn thay cơm, nhưng cũng có lúc không kham nổi nên đành bán bớt 20% số chó con".

Nhưng cách anh bán cũng rất lạ: Chỉ đồng ý giao cho khách sau 10 ngày đưa chó vào đất liền theo dõi sức khoẻ. Thậm chí anh còn tặng không cho bạn bè và những người mê chó PQ, như để nhân rộng ngọn lửa đam mê loài vật này. Anh tâm sự: "Sống ở đời mỗi người có một đam mê mà nhiều khi ngay bản thân mình cũng không sao lý giải được".

Chỉ vào tấm bảng ghi 2 thứ tiếng Anh - Việt trước trang trại chó của mình về tiêu chí xác định chó PQ, anh bảo: "Chó PQ quý thật, nhưng hiện nay có không ít người huyền thoại đến thái quá vì mục đích vụ lợi". Vì vậy, bên cạnh việc đăng ký độc quyền về thương hiệu, biểu tượng chó xoáy PQ và xây dựng 2 website: www.choxoayphuquoc.com.vn, www.choxoaylungphuphuquoc.com.vn, trang trại ở ấp Cây Dương của anh luôn rộng cửa đón khách tham quan. Mới đây anh còn mạnh dạn nhận khoán 15ha rừng để lập khu bảo tồn thiên nhiên, sẽ khởi công trong năm 2007.

"Chó xoáy" là tên người dân Nam Bộ dùng để gọi tên giống chó có nguồn gốc hoang dã trên đảo Phú Quốc với hình xoáy độc đáo tự nhiên trên lưng. Theo thạc sĩ Nguyễn Văn Biện (ĐH Cần Thơ) - một chuyên gia về chó Phú Quốc, đây là loài chó quý hiếm của thế giới, được đưa vào từ điển Larousse từ thập niên 50 của thế kỷ XX.

Lục Tùng
Nguồn: Laodong

Chó xoáy Phú Quốc!

22:20 Đặc Sản No comments

Từ nhiều đời nay, người dân xứ đảo Phú Quốc xem chó xoáy như một “sản vật” được thiên nhiên phóng khoáng ban tặng. Đã có những câu chuyện lý thú về giống chó thuần Việt này…

“KỲ TÍCH” VỀ GIỐNG CHÓ XOÁY

Vết xoáy trên lưng chó Phú Quốc là đặc điểm riêng của giống chó này.

Tục truyền, Rồng biển giao phối với tiểu Kỳ lân trên đảo và bay về trời. Kỳ lân ở lại đảo sinh ra giống chó rừng - tiền thân của chó xoáy Phú Quốc ngày nay. Còn một lý giải khác cho rằng các thương thuyền Bồ Đào Nha và Hà Lan chở nô lệ đi bán ở châu Á đi ngang đảo. Cư dân đảo Phú Quốc đã cung cấp lương thực, nước ngọt và được các thủy thủ trao đổi hoặc tặng những con chó có xoáy trên lưng. Một giả thuyết có cơ sở thực tế hơn là: tổ tiên loài chó xoáy Phú Quốc ngày nay vốn là chó rừng trên đảo. Những cư dân bắt về thuần dưỡng lâu ngày thành giống chó bây giờ. Xa đất liền nên dòng chó xoáy Phú Quốc tồn tại như một “bộ lạc” sống cách ly và giữ được nguồn gien tốt, ít bị lai giống...

Ở đảo Phú Quốc, người dân địa phương kể rất nhiều chuyện hấp dẫn về sự tinh khôn, gan dạ của loài chó này. Thân hình chó xoáy vốn nhỏ con so với các loài vật ăn thịt, song chúng lại rất thành thạo để săn heo rừng. Lúc đi săn trong rừng, nhiều con chó đã từng chiến đấu “một mất một còn” với loài rắn độc để cứu chủ. Bà con kể rằng, có một con chó đã liều chết tấn công rắn, mở đường cho chủ chạy. Ba ngày sau, con chó lần tìm về tới nhà gục chết dưới chân chủ. Chó Phú Quốc còn bơi rất giỏi, từng cứu nhiều người chết đuối bằng cách cắn cổ áo nạn nhân lôi vào bờ. Một người nuôi chó ở Cần Thơ kể về bản năng “thủ lĩnh” của giống chó này. Nhà người chủ này có bầy chó bảy con, trong đó có con chó xoáy Phú Quốc. Khi ra đường, lúc nào con chó Phú Quốc cũng luôn giữ vai trò “chỉ huy” sáu con chó còn lại. Có lần, một con trong bầy đi quá xa, chủ chỉ tay về hướng đó ra hiệu lập tức chó xoáy chạy nhanh đến con chó “mê chơi”, cắn vào cổ nó lôi về cho chủ. Trên đảo Phú Quốc còn truyền miệng câu chuyện về trận chiến giữa rắn hổ mây rừng Phú Quốc với sáu con chó xoáy tại suối Tranh: Hôm đó, rắn dữ xuống uống nước ở suối bị bầy chó phát hiện. Hai bên hỗn chiến kịch liệt. Bầy chó bao vây con rắn, cắn tới tấp. Cuối cùng, rắn hổ mây bại trận với những dấu cắn làm gãy lưng. Tuy nhiên, hai con chó Phú Quốc trong bầy cũng phải bỏ mạng vì nọc độc của rắn dữ.

Các ngón được nối liền bằng miếng da như màngvịt giúp chó bơi lội giỏi.

Nhắc đến chó Phú Quốc, ai cũng tấm tắc khen ngợi. Tên gọi “sói lửa miền Tây” hay “khuyển vương” thường được gán cho loài chó tinh khôn này. Dân trên đảo Phú Quốc rất tin yêu và gắn liền với chúng, xem chúng như một thành viên không thể thiếu trong gia đình. Ông Năm Luyến, một cư dân có kinh nghiệm nuôi chó ở huyện đảo Phú Quốc kể: Một hôm, ông đang ngủ thì con chó của ông cắn mền kêu ông dậy. Ông đuổi nó và đắp mền ngủ tiếp. Nó cắn quyết liệt cái mền, ông bực mình bước ra khỏi giường đi theo nó. Chừng hai cây số, con chó dừng lại đứng bên xác một con khỉ to tướng đã bị nó cắn chết. “Có những lúc sau khi săn được con mồi, là con khỉ, thậm chí là con heo rừng, nó đào hang lấp lại để che mắt người khác rồi mới dắt chủ lên mang con mồi về…” – ông Năm Luyến nhắc về chiến tích của con chó nhà mình một cách hãnh diện. Anh Nguyễn Văn Bính, một thợ săn nổi tiếng ở xã Cửa Dương nay đã giải nghệ, nói về 2 con chó xoáy giỏi săn bắt của mình: “Tôi vốn “ghiền” tiểu thuyết nên chuyến đi săn nào cũng lận trong người quyển tiểu thuyết ưng ý nhất. Những lúc mệt, tôi ngồi đọc thì hai con chó vẫn tiếp tục săn mồi. Được con mồi nào thì chúng cắn ngang cổ mang về cho chủ. Hai con chó săn của tôi còn săn được cả con nai to. Kéo về không nổi, một con ở lại giữ, một con chạy về báo cho chủ. Còn chuyện tha rắn về nhà là chuyện thường. Chúng còn biết cắn sao cho không chết để mang về cho tôi ngâm rượu nữa kìa!…”- Anh Bính cười khà khà.

THƯƠNG HIỆU CHÓ XOÁY PHÚ QUỐC

Chó xoáy Phú Quốc đã được tự điển Larousse của Pháp liệt vào loại chó quý hiếm và nằm trong số những giống chó tinh khôn nhất thế giới. Lông của chúng dài không quá hai phân, rất mượt ôm sát thân. Hầu hết chúng đều có móng đeo, giữa các ngón có miếng da kết nối như màng vịt. Dân “sành” chó xoáy Phú Quốc thường chọn những con chó “mắt sâu, râu bủa tới”, mỏ bằng… Đặc biệt, thân hình chó xoáy rất cơ bắp với phần ngực nở nang, bụng thon chắc. Khác với Bẹc-giê, chó xoáy Thái Lan, dòng chó xoáy Phú Quốc hiện nay vẫn duy trì được cuộc sống hoang dã với các hoạt động leo trèo, săn bắt mồi trong rừng, dưới nước, đào hang làm chỗ ở, đẻ và nuôi con… Theo thống kê của địa phương, toàn đảo Phú Quốc hiện chỉ còn khoảng 10.000 con chó xoáy đang có nguy cơ giảm dần vì tuổi thọ và tình trạng xẻ thịt hiện nay.

Lần đầu tiên một giống chó ở Việt Nam được sự quan tâm đặc biệt của địa phương và các nhà khoa học. Thái Lan cũng đã tranh chấp “chủ quyền” chó xoáy với Việt Nam và cho rằng chó xoáy Phú Quốc có nguồn gốc từ chó xoáy Thái Lan “Thai ridgeback dog” dựa trên những vết lông xoáy trên lưng chạy dài từ cổ đến mông. Theo nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Biện - giảng viên Trường Đại học Cần Thơ - là người tìm hiểu nhiều về dòng chó xoáy Phú Quốc, khẳng định: “Tôi đã nhiều lần ra đảo Phú Quốc và hai lần sang Thái Lan để tìm hiểu sự khác biệt giữa hai giống chó này. Chó xoáy Phú Quốc hoàn toàn khác với giống chó xoáy ở Thái Lan. Để bảo tồn giống chó quý này, chúng ta cần phải bảo tồn tốt dòng gien thuần của chó xoáy, dừng để lai với các giống chó khác. Đồng thời, quản lý chặt chẽ sự lưu hành của chó xoáy ra khỏi đảo. Nên xem đây là tài sản quốc gia để có giải pháp bảo tồn tốt…”.

Hàng loạt các website về chó xoáy Phú Quốc chophuquoc.com.vn, choxoayphuquoc.com.vn, phuquocridgebackdog.com.vn… ra đời. Nhiều Việt kiều mang chó Phú Quốc thuần dưỡng về Mỹ bán với giá 2.000-3.000 USD/con, tương đương hoặc cao hơn giá thị trường chó xoáy hiện nay trên thế giới. Chó Phú Quốc hiện được nuôi tập trung tại các trang trại Thanh Nga, Cội Nguồn ở đảo Phú Quốc (Kiên Giang), Vương Trung Sơn ở Phụng Hiệp (Hậu Giang). Trang trại nuôi chó Thanh Nga đặc biệt được sự chú ý của nhiều người. Lê Quốc Tuấn - chủ trang trại là người “bạo gan” ra đảo lập trang trại nuôi chó. Trang trại chó xoáy được sắp xếp ở 11 khu riêng biệt tùy theo tuổi, tính cách và tình trạng sức khỏe. Khu vực chó sinh sản, được dành nhiều đất rộng để chó mẹ đào hang đẻ con. Anh còn tạo một môi trường hoang dã rộng khoảng 500m2 để thuần dưỡng và phát huy sở trường vốn có của chó Phú Quốc. Trang trại Thanh Nga với trên 700 con thuộc hơn 100 bầy được quản lý rất kỹ về huyết thống. Mỗi con chó đều có một lý lịch theo dõi từ lúc sinh ra để quản lý dịch bệnh, sức khỏe và cả sở thích. “Là một giống chó quý, nhiều người chủ thương chó quá nên cho chúng ăn thức ăn ngon, nhiều mỡ nhưng lại ít cho vận động… làm giảm kháng thể, tiêu hóa khó. Đó là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ sống của chó Phú Quốc ở đất liền rất thấp. Vì vậy, trong quá trình thuần dưỡng tại đảo và khoảng 2-3 tuần tại đất liền ở Rạch Giá, chúng tôi đều có sổ theo dõi và căn dặn rất kỹ trước khi giao cho chủ mới” - anh Tuấn cho biết.

Tin rằng rồi đây, con chó xoáy Phú Quốc sẽ được “định danh” thương hiệu, tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo cho du khách trong và ngoài nước đến với hòn đảo ngọc này. “Lặn xuống bãi san hô, dù lượn, câu mực… các bạn đã có rồi. Sao không để chúng tôi cùng đi săn với những chú chó tinh khôn của các bạn nhỉ? Tất nhiên, các bạn phải quy hoạch một khu rừng và nuôi thú để làm mồi cho chó săn. Làm như vậy, các bạn vừa bảo vệ được động vật hoang dã ở những khu rừng nguyên sinh, vừa tạo những thú vui cho du khách đến với hòn đảo xinh đẹp này…” - Jacques Van Leewen, một du khách trẻ đến từ Pháp nhận xét ý kiến đáng quan tâm để phát triển thương hiệu chó xoáy Phú Quốc và sản phẩm du lịch độc đáo mà hiếm nơi nào có được…

Theo: Thành Nguyễn - Báo cantho

Làm sao biết chó Phú Quốc thật, giả?

22:19 Đặc Sản No comments

Hình dạng, màu sắc

Chó Phú Quốc có đầu nhỏ, gọn, phù hợp với thân hình thon, mõm dài vừa phải và thường có màu đen. Mắt chó đa số có màu nâu, lưỡi có đốm. Bụng chó thon, ngực nở, thân hình gọn và chắc thích hợp với việc vận động nhanh nhẹn. Ngực sâu, kết hợp các bắp thịt vùng chân trước tạo nên các bắp cơ rắn chắc ở hai bên, vùng hông nhỏ. Chân vừa và khỏe, bàn chân có màng da phát triển nối các ngón chân với nhau, phù hợp cho việc bơi lội dưới nước, một số con có móng đeo ở chân sau. Đuôi chó cong lên, hở hậu môn mà người dân nơi đây gọi là "đuôi vót cần câu". Trọng lượng chó trung bình 15 kg.

Đa số chó Phú Quốc có bộ lông sát và ngắn. Xoáy trên lưng là một đặc tính quan trọng để đánh giá chó Phú Quốc, kiểu xoáy rất đa dạng, tỷ lệ chó có xoáy là khá cao. Ngoài xoáy lưng nói trên, người Phú Quốc còn chú ý các xoáy ở hai bên cổ, sau mông.

Về màu sắc lông thì có mấy dạng sau: nhóm chó đen có màu đen tuyền, số khác ức hay chân đều vàng hoặc nâu; nhóm chó nâu đậm hay nhạt, đặc biệt nhóm này thường thể hiện sự hài hòa về màu sắc; nhóm chó vàng thay đổi trong dãy từ đậm đến nhạt, trên một cá thể chó vàng đôi khi cũng có sự pha màu vàng nhạt ở bụng và chân; nhóm chó vện - chiếm tỷ lệ thấp - có màu lông đặc biệt nhất; nhóm chó xám, chiếm tỷ lệ ít nhất. Nhóm khác gồm có chó trắng tuyền và chó lan trắng với những màu nền khác nhau như đen, nâu, vàng, xám.

Tính khí

Chó Phú Quốc có nhiều đặc tính nổi bật như: Rất thích săn thú và săn rất giỏi. Chó Phú Quốc có thể săn được thú lớn hơn chúng rất nhiều như nai, thậm chí những loài hung dữ như heo rừng, rắn độc. Chó sủa rất tốt, nhạy cảm với người hay vật lạ. Ban đêm, chó dễ dàng phát hiện những mục tiêu lạ và không bao giờ buông tha. Chó Phú Quốc rất gần gũi và thân thiện với chủ, dễ làm quen. Chó có khi cắn người nhưng không phổ biến. Nổi bật về tính hung dữ so với những loài chó khác, chúng đánh nhau không thấy chùn bước cho dù đối thủ lớn hơn mình và thường giành thắng lợi. Những gia súc, gia cầm khác như gà, vịt, thỏ rất dễ là mục tiêu tấn công bất ngờ của chúng.

Với những đặc tính trên, chó Phú Quốc hiện sở hữu những giá trị mà ta có thể chọn là một giống chó quý của đất nước. Tuy vậy, hiện vẫn chưa xác định rõ nguồn gốc của chó cũng như chưa chủ động chọn lọc và nhân giống một cách khoa học hay xác định đặc tính di truyền bằng sinh học phân tử. Chính vì vậy chưa thể khẳng định con nào là thuần chủng hay không thuần chủng.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Biện
Nguồn: Thanh Nien

Đặc điểm nhận dạng chó Phú Quốc

22:18 Đặc Sản No comments

Chó Phú Quốc là một loại chó riêng của đảo Phú Quốc, Việt Nam. Nó có đặc điểm phân biệt với các loại chó khác là các xoáy lông ở trên sống lưng. Nó là một trong ba dòng chó có xoáy lông trên lưng trên thế giới. Hai loại chó lông xoáy ở lưng còn lại là chó lông xoáy Rhodesia và chó lông xoáy Thái. Chó Phú Quốc biết đào hang để đẻ và có biệt tài săn thú, bơi dưới nước giỏi như rái cá nhờ chân có màng như chân vịt và bộ lông mượt sát (1-2 cm) rất ngắn nên khi ướt chó Phú Quốc chỉ cần lắc mình vài lượt nước sẽ bắn đi do đó sẽ chóng khô. Chó Phú Quốc đã có tên trong từ điển tiếng Pháp Larousse.

Hiện chó Phú Quốc đã được thuần dưỡng như vật nuôi. Nhưng người dân trên đảo Phú Quốc vẫn thích những chó xoáy được sinh ra trong hang, vì họ tin như vậy mới đúng loại chó xoáy Phú Quốc.

Lịch sử
Nguồn gốc của chó Phú Quốc hiện nay chưa xác định. Theo một số người, chó lông xoáy Phú Quốc được bắt đầu từ một giống chó lông xoáy của Pháp khi lạc trên hoang đảo Phú Quốc và giống chó này đã sinh sôi nảy nở ở đây thành một loại chó hoang. Theo một nguồn quảng cáo cho chó lông xoáy Thái , có vài lập luận để thuyết minh rằng chó Phú Quốc đến từ Thái Lan.
Đặc điểm

Chó Phú Quốc được người dân trên đảo và cả đất liền Việt Nam rất chuộng vì có nhiều biệt tài so với các loài chó khác.

Chúng có khả năng đi săn rất tốt. Những người thợ săn vào rừng mang theo một hoặc hai con chó Phú Quốc trong một đêm có thể mang về năm đến sáu, hoặc nhiều hơn, con chồn hương, một loại động vật phổ biến ở Phú Quốc. Chó Phú Quốc có thể lần theo dấu vết con mồi kể cả khi con mồi đã đi qua từ trước đó rất lâu; vì thế thợ săn phải kiểm tra việc chó chạy theo dấu vết con mồi cũ hay mới để gọi nó về. Nếu săn hăng quá, chó Phú Quốc có thể lạc vài ngày sau mới về. Mỗi khi phát hiện ra con mồi thì chúng dồn con mồi đồng thời sủa lên để gọi chủ. Chúng không buông tha mồi cho đến khi chủ gọi nó đi vì lý do có thể không hạ được con mồi.

Chó Phú Quốc có khả năng đánh nhau với rắn độc. Theo những người dân trên đảo, những con chó mực tuyền đen có lưỡi chống được nọc độc rắn (điều này theo truyền thuyết, chưa được kiểm chứng). Nhiều con chó Phú Quốc đã liều mình cứu chủ thoát khỏi rắn độc cắn.

Chó Phú Quốc dễ làm quen với người. Khi gặp bất kể người thân hay sơ, chúng đều vẫy đuôi mừng rối rít. Người lạ thường có thể sờ mó con chó mà không bị cắn. Đây là nhược điểm của những chó xoáy trong việc giữ nhà.

Chó Phú Quốc thường bị bệnh đường ruột, theo một số người có lẽ do hệ miễn dịch yếu bởi sự lai trùng huyết, vì thế khi đưa về đất liền tỷ lệ chết cũng rất cao. Chúng cần được tiêm phòng bệnh.

(http://vi.wikipedia.org)

Truy tìm căn cước chó Phú Quốc

22:21 Đặc Sản No comments

Từ đầu thế kỷ 19 đã có sáu cá thể chó Phú Quốc được đưa về châu Âu. Trong đó, có bốn con thuộc sở hữu của ông Fernand Doceul, một quan chức người Pháp nắm quyền ở các tỉnh Nam bộ và Campuchia.

Qua tới Pháp chỉ ba con còn sống và được tặng cho vườn thực vật Paris. Trong nhiều tạp chí chuyên ngành, những con chó Phú Quốc ấy đã được nhiều nhà động vật học thời đó xem xét và đề cập tới như giống chó duy nhất trên thế giới có dải lông mọc ngược. Đáng kể nhất là tác giả Henri de Bylandt, một bá tước người Hà Lan, đã soạn bản Tiêu chuẩn cho chó săn thỏ Phú Quốc để đưa vào cuốn sách Les races de chiens, ấn bản năm 1897, giới thiệu cùng với tiêu chuẩn của trên 300 giống chó khác.

Bí mật trăm năm trong sổ phả hệ của Hiệp hội hoàng gia...

Hai chó Phú Quốc còn lại thuộc sở hữu của ông Gaston Helouin, sống tại Helfaut, Pas-de-Calais, miền bắc nước Pháp. Đó là Xoài (chó đực, tên Pháp là Mango) và Chuối (chó cái, tên Pháp là Banane), từng đoạt giải thưởng tại cuộc thi chó đẹp đầu tiên ở thành phố Lille (Pháp) vào năm 1894, sau đó đoạt mềđay A và B của cuộc triển lãm chó đẹp hoàn vũ, diễn ra tại Anvers (Antwerpen), nước Bỉ từ ngày 14 tới 16-7-1894.

Từ những năm 1980, có một nhà sư phạm gốc Việt đã dành phần lớn thời gian, công sức và tiền bạc để sưu tầm các thư tịch cổ của phương Tây, qua đó chứng minh rõ về quá khứ lẫy lừng của chó Phú Quốc qua các tài liệu khoa học hồi thế kỷ 19. Đó là giáo sư Dư Thanh Khiêm - hiệu trưởng Viện Giáo dục Woluwe-Saint-Pierre, ở Bruxelles (Bỉ).

“Với cuốn Les races de chiens, điều tuyệt vời nằm ở chỗ những chứng cứ khoa học hiển nhiên về chó Phú Quốc đã sớm được ghi nhận từ 117 năm trước. Bên cạnh đó lại có một điều bí mật nằm trong cuốn catalogue của cuộc thi hoàn vũ tại Anvers: những con chó thắng giải, được ghi vào catalogue này thì cũng được ghi tên vào sổ phả hệ của Hiệp hội SRSH (Hiệp hội Hoàng gia Thánh Hubert - vị thánh bổn mạng của tất cả thú vật) của Vương quốc Bỉ - giáo sư Khiêm bật mí - Trong bối cảnh FCI chưa ra đời, điều này có nghĩa chó Phú Quốc đã được một trong năm thành viên sáng lập FCI nhìn nhận. Tuy cuốn catalogue này đã biến mất khỏi “Tàng kinh các” của Hiệp hội SRSH Bỉ, nhưng tôi vẫn sưu tầm được bản phóng ảnh tài liệu hiếm hoi ấy, khiến một số anh em ở Việt Nam khi được xem đã không khỏi xúc động!“.

Bốn năm tâm huyết cho nước cờ đầu

“Cũng trong thập niên 1980, có một anh bạn đã ra Phú Quốc tìm mua chó với mục đích đưa sang Bỉ, trao cho tôi để tìm cách đăng ký bản tiêu chuẩn với FCI. Cuối cùng, anh bị “kẹt“ tại sân bay Tân Sơn Nhất. Lần thứ nhì, có một anh bạn khác cũng làm như vậy, song lại bị hải quan Thái Lan tịch thu chó! Những nhiệt tình đóng góp của chúng tôi đã kết thúc qua tiếng thở dài của anh bạn: “Trễ rồi, bạn ơi! Chó Thái đã được nhìn nhận, mình đành bó tay thôi! - giáo sư Khiêm kể - Tôi không muốn khoanh tay ngồi nhìn vì giải pháp vẫn còn đó. Ngạn ngữ Pháp có câu “Hãy nhanh lên một cách chậm chạp”. Tôi nhận thức được rằng cần có sự chung sức của những người tâm huyết với chó Phú Quốc, để từng bước một sẽ cùng nhau cố gắng đạt ước mơ đưa con chó Phú Quốc trở lại với vị trí vinh quang từng có”.

Giải pháp mà ông vạch ra chính là: cần lập ra một hiệp hội quốc gia của Việt Nam về chó giống để đăng ký là thành viên dự bị của FCI; xây dựng bản tiêu chuẩn chó Phú Quốc dựa trên bản tiêu chuẩn mẫu mực về chó Phú Quốc mà bá tước Henri de Bylandt đã mô tả; tổ chức các dogshow để thu hút nhiều chó đẹp dự thi, nhất là chó Phú Quốc, từ đó xác nhận giống và chớp thời cơ đưa chó Phú Quốc ra thế giới vào năm 2011.

“Khi FCI long trọng tổ chức dogshow thế giới kỷ niệm 100 năm tuổi ở Paris, chúng ta có quyền mang chó Phú Quốc dự thi, tạo bàn đạp để đề nghị FCI công nhận lại một giống chó đã được ghi nhận từ sổ phả hệ của Hiệp hội SRSH của Bỉ, chứ không phải là một giống chó mới“ - giáo sư Khiêm phân tích.

Ngày 11-1-2007, ông Yves de Clercq, giám đốc điều hành FCI, đã có thư gửi giáo sư Khiêm, nêu rõ: “Cơ quan FCI có hai tập sách của bá tước Henri de Bylandt và quả thật chúng tôi đã có dịp ngưỡng mộ giống chó này, chó săn Phú Quốc mà hình như hồi xưa khá phổ biến. Tuy nhiên, hiện nay giống chó này không còn nằm trong danh sách những giống chó được FCI nhìn nhận, duy chỉ có hiệp hội quốc gia chó giống của nước có giống chó được quyền đề nghị FCI nhìn nhận giống chó ấy...”.

Lá thư của lãnh đạo FCI càng chứng tỏ tầm nhìn xa của giáo sư Khiêm cùng các bước đi được “lập trình chặt chẽ“. Vì vậy, nhiều sự kiện quan trọng đã diễn ra lần lượt tại Việt Nam kể từ năm 2007: tổ chức hội thảo đầu tiên về chó Phú Quốc, mở đại hội thành lập Hiệp hội Những người nuôi chó giống Việt Nam (VKA) năm 2008 và nộp đơn xin gia nhập FCI (2009), thông qua bản tiêu chuẩn chó Phú Quốc (2009) và bắt đầu tổ chức các cuộc thi chó giống. Tháng 10-2010, tại Dortmund (Đức), Đại hội đồng FCI đã thông qua quyết định chấp thuận cho VKA gia nhập FCI trước hết với hình thức đối tác theo hợp đồng, theo điều lệ của FCI...

Ngày 28-1-2011, giáo sư Khiêm chia sẻ trên Diễn đàn chó thuần chủng Việt Nam (DIV): “Sự hỗ trợ nhiệt tình của tổng thư ký Hiệp hội Quốc gia chó giống Pháp (SCC) đã mang lại kết quả mong muốn. Lãnh đạo giải vô địch thế giới 2011 chính thức chấp nhận việc chó Phú Quốc dự thi dogshow mang ý nghĩa lịch sử này. Thế giới đang mở rộng vòng tay chào đón chúng ta”.

Ngày 1-7-2011, giáo sư Khiêm viết tiếp trên diễn đàn này: “Như một lời nhắn gửi... Với sự giúp đỡ của anh em, ngày 20-7-2007 trong buổi họp báo tại TP.HCM, tôi đã nói đến ước mơ nhìn thấy con chó Phú Quốc được nhìn nhận trên đấu trường quốc tế trước khi vẫy tay chào cuộc đời. Cảm ơn lãnh đạo FCI đã hỗ trợ đất nước chúng ta. Cảm ơn lãnh đạo SCC Pháp Jean Jacques Dupas, một người bạn gần 40 năm qua - những người đã cho phép chó Phú Quốc tham dự sự kiện lịch sử 100 năm. Tôi đã làm những gì có thể và không hề hổ thẹn với lương tâm. Trong những giây phút tưởng mình lìa xa cuộc sống, những ý tưởng cuối cùng dành cho quê hương yêu dấu. Mong mỗi người trong chúng ta ý thức trách nhiệm của mình”.

Những ngày qua dù còn trong bệnh viện, vị cố vấn này của VKA vẫn liên tục gửi email về, động viên VKA cố gắng tổ chức chu đáo dogshow quốc tế đầu tiên của Việt Nam vào cuối năm nay, nhằm đạt tới một điều kiện cần có “để bốn năm tới chúng ta sẽ là thành viên dự bị của FCI, có thể tái đăng ký chó Phú Quốc vào danh sách của FCI...”.

Mới đây, một ủy viên ban chấp hành VKA vừa kể với chúng tôi: giáo sư Khiêm từng gợi ý anh em về việc dựng tượng chó Xoài trên đảo Phú Quốc...

Theo Tuổi Trẻ

Chó Phú Quốc: Huyền thoại và sự thật

22:52 Đặc Sản No comments

Một dạo, có nhiều lời đồn, chó Phú Quốc đã bị tuyệt chủng. Nhưng nay, đã có nhiều trại nuôi chó Phú Quốc. Thậm chí, chó Phú Quốc còn được được dưa vào danh sách bảo tồn gen.

Một con chó Phú Quốc , loại chó con vài ba tuổi hiện có giá... vô chừng!

Có khi chỉ mấy trăm ngàn đồng mà cũng có khi đến... hàng ngàn đô! Giá cả tùy thuộc vào cái sự... “thích” của người mua.

Hầu hết người đi mua chó Phú Quốc về nuôi đều tin, chó Phú Quốc có những đặc điểm khác thường so với con chó cỏ (tức chó nhà)...

Lông xoáy, chân màng vịt, khôn hơn chó Béc-giê?

Trước tiên, đã nói chó Phú Quốc là chó phải có đốm lông xoáy trên lưng. Rất dễ nhận ra chòm xoáy lông đặc biệt này trên lưng chó Phú Quốc.

Thứ đến, người ta... “đồn”, chân của chó Phú Quốc có cái màng như màng ở chân vịt. Nhờ vậy, chó Phú Quốc bơi rất giỏi!

Một đặc điểm khác của chó Phú Quốc là rất tinh khôn.

Có người còn nói, nó còn dễ dạy hơn cả chó Béc-giê.

Chó Phú Quốc khôn hơn chó nhà nên nó quyến luyến chủ và biết nghe lời lại bảo vệ chủ hết mình. Theo như lời đồn, một chú chó Phú Quốc đã từng phi thân chặn một con rắn hổ định cắn chủ. Chú chó lãnh nguyên miếng ngoạm của con rắn và chịu hy sinh để cứu chủ...

Lời đồn đại thì nhiều, hư hư, thực thực... Môt dạo, còn có những thông tin nói, chó Phú Quốc đã bị... tuyệt chủng!

Thăm trại nuôi chó Phú Quốc ở Cần Thơ

Chưa rõ thế nào là tuyệt chủng, nhưng riêng Trại nuôi chó Phú Quốc của Công ty Vương Trung Sơn đặt tại ấp Phú Khởi, xã Thạnh Hòa, Thị xã Tân Hiệp, Hậu Giang thì có khoảng 100 con, loại 2 tuổi-theo như ông Lê Hoàng Tâm, Giám đốc điều hành của Công ty Vương Trung Sơn ở khu vực Cần Thơ.

Theo ông Tâm, Trại được thành lập từ năm 1999 với khoảng... 300 con chó Phú Quốc. Sau một thời gian nuôi, nhân giống thì nay, Trại có khoảng hơn 100 con chó Phú Quốc loại 2 tuổi.

Trại thuê hẳn một bác sĩ thú y để chăm sóc chó ở Trại.

Bác sĩ thú y Nguyễn Thị Minh Hòa, người chăm sóc chó ở Trại cho biết, chó Phú Quốc ở đây được nuôi chủ yếu bằng cơm và cá biển. Khi chó sinh đẻ hoặc chó con thì được uống nước lọc! Bác sĩ Hòa còn cho biết, Trại có 4 chó đực để phối giống và 30 chó cái. Thường thì chó cái đẻ khoảng 2 lứa. Mỗi lứa sinh được 4-5 chó con. Tỷ lệ đực cái khi sinh ra, bình quân là 1:1. Còn tỷ lệ nuôi sống sau khi sinh lên đến 95%.

Không rõ ở các nơi khác nuôi chó Phú Quốc thế nào, nhưng ở Trại nuôi chó của công ty Vương Trung Sơn, chó ở đây thấp con và đào hang hố rất dữ. Một chú chó đã đào thủng luôn nền xi măng của chuồng nuôi thông ra ngoài. Một chú khác đào sâu luôn chuồng nuôi thành một cái hang và... ẩn mình trong đó, thò cái đầu vàng ệch ra ngoài nhìn khách tham quan Trại một cách vô tư!

Trong khi đó, ngay tại TP.HCM cũng có một trại nuôi chó Phú Quốc...

Chó Phú Quốc về thành phố

Đó là Trại nuôi chó Phú Quốc của Lương y Trịnh Hiền Hữu, thường gọi là Sáu Hữu, năm nay trạc 60 tuổi.

Ngoài nghề xem mạch, bốc thuốc ở nhà riêng tại P.12, Q.6 –TP.HCM, ông Sáu Hữu còn nhiều thú đam mê khác mà nuôi chó Phú Quốc là một.
Lương y Trịnh Hiền Hữu trong trại nuôi chó ở Củ Chi - TP.HCM

Theo lời ông Sáu Hữu, ông mê chó Phú Quốc từ năm 1968 sau khi được một người bạn từ Phú Quốc mang vào Thành phố cho ông một chú chó Phú Quốc.

Từ năm 2000, khi bắt đầu râm ran thông tin về chó Phú Quốc đã bị tuyệt chủng, ông Sáu Hữu đã lặn lội ra Phú Quốc và đi khắp đảo để tìm mua lại những chú chó Phú Quốc đang nuôi ở những gia đình trên đảo.

Nói chuyện với ông Sáu Hữu về chó Phú Quốc, có thể nghe ông nói cả ngày không chán. Ông Sáu Hữu còn phân biệt được chó Phú Quốc nhưng là chó Phú Quốc thuộc vùng nào ở Phú Quốc như chó Bắc Đảo, Cửa Cạn hay Cửa Lò...

Hiện nay, Trại nuôi chó Phú Quốc của lương y Trịnh Hiền Hữu đặt tại Tân An Hội, Củ Chi đang nuôi gần 50 chú chó Phú Quốc mà theo ông, đều là những chú chó Phú Quốc rặt giống đưa từ đảo Phú Quốc về nuôi, cho phối giống và sinh sản.

Những chú chó Phú Quốc được nuôi ở đây, ngoài xoáy lông đặc trưng thường thấy, chúng còn có đặc điểm dễ nhận ra là chân cao và bụng thon. Phần bụng ngay 2 chân sau đều hóp lại, na ná như loại chó săn thường thấy ở các phim nước ngoài.

Nhìn kỹ vào mắt của chúng, trông rất “tợn”. Dân nuôi chó gọi đây là “mắt cọp”.

Ông Sáu Hữu cho biết, một chú chó nuôi ở Trại này được định giá vốn là 2 triệu đồng một con 3, 5 tháng tuổi. Tuy nhiên, đối với dân nuôi chó chuyên nghiệp, giá cả còn tùy... vào cái sự thích của người mua, chứ không thể nói giá được.

Ông Sáu Hữu kể, một người nuôi chó đã từng vào Trại ông để ngắm chó. Ngắm xong, người này chọn một con xoáy đuôi ngựa và tỏ vẻ quyến luyến chú chó có xoáy lông đặc biệt này. Ông Sáu Hữu nói, 1.000 USD. Không nói, không rằng, người này móc ví, chồng đủ...

Chó Phú Quốc... Phú Lâm, Phú GIáo hay Phú Hòa Đông?

Thế nhưng, thế nào là chó Phú Quốc rặt giống?

Xem ra, dân nuôi chó và một số nhà khoa học chỉ còn có thể trông vào chòm lông xoáy đặc biệt được cho là chỉ có ở chó Phú Quốc. Thế nhưng, cả bác sĩ thú y Nguyễn Thị Minh Hòa (Công ty Vương Trung Sơn) và ông Sáu Hữu đều tiết lộ, cho dù cho hai con chó Phú Quốc có xoáy lông rất đẹp, giao phối với nhau, chưa chắc đã cho ra chó có xoáy lông.

Tỷ lệ chó sinh ra có xoáy lông chỉ vào khoảng hơn 40% mà thôi.

Do đó, nếu người mua chó Phú Quốc chỉ căn cứ vào đặc điểm này thì “thua””là cái chắc. Ông Sáu Hữu nói vui, có khi đó không phải là chó phú Quốc mà là chó... Phú Lâm, Phú GIáo hay Phú Hòa Đông cũng không chừng!

Còn cái màng giống màng chân vịt ở chó Phú Quốc?

Bác sĩ thú y Phạm Anh Dũng, Đội phó Đội Động vật thuộc Thảo Cầm Viên Sài Gòn tin là, chó Phú Quốc có màng giống chân vịt.

Còn ông Sáu Hữu kịch liệt phản bác “huyền thoại””này. Theo ông, chó nào mà không có cái màng ở chân nếu như bành chân nó ra. Cái khác là ở chổ, vẫn theo ông Sáu Hữu, nhìn kỹ, sẽ thấy bàn chân của chó Phú Quốc khi đứng sẽ chụm hẳn lại theo một thế rất vững, từa tựa như bàn chân cọp.

Theo ông Sáu Hữu, chó Phú Quốc sở dĩ bơi nhanh hơn những loài chó khác vì kiểu bơi của nó hơi tương tự kiểu bơi trườn sấp

Tóm lại, không ai chắc thế nào là chó Phú Quốc nếu chỉ dựa vào xoáy lông và cái màng chân vịt ở chân chó.

Như vậy, chỉ còn cách phân tích gen chó Phú Quốc xem có gì khác biệt so với chó cỏ (chó nhà) hoặc các loài chó khác. Đưa cho Thạc sĩ Nguyễn Văn Biện, người đã nhiều năm khảo sát về chó Phú Quốc xem mẫu thông tin trên một số báo, nói ông đã nghiên cứu ADN của 500 con chó Phú Quốc. Ông Biện cười xòa, kinh phí đâu mà làm dữ vậy!

Thạc sĩ Biện cho biết, phân tích gen chó Phú Quốc hiện chưa làm được do tốn kém và phức tạp.

Ông mong muốn, sẽ có một bộ kít thử giống như bộ kít thử tôm bệnh. Chỉ cần lấy một mẫu tế bào ở chó, phết vào bộ kít nó sẽ hiện thị ngay kết quả, đây có phải là chó Phú Quốc không?

Cho tới nay vẫn chưa có nghiên cứu, phân loại chó nhà VN, cũng như nguồn gốc của chúng.

Có ý kiến cho rằng chó nhà ở miền Nam có thể là từ chó hoang Phú Quốc mà ra. Còn chó nhà ở miền núi phía Bắc có thể có nguồn gốc từ sói đỏ vì chó ở miền núi có đuôi thẳng như chó sói.

Tuy nhiên, đấy mới chỉ là giả thuyết...

Chưa nguy cấp nhưng thuộc diện phải bảo tồn gen

Theo TS Võ Văn Sự, Trưởng bộ môn động vật quý hiếm và đa dạng sinh học (Viện Chăn nuôi), chó Phú Quốc không được đưa vào Sách đỏ VN do chưa có nguy cơ tuyệt chủng.

Tuy nhiên, chó Phú Quốc là một trong 60 giống vật nuôi nội địa nằm trong Đề án Bảo tồn quỹ gen vật nuôi quốc gia.

Đề án này được tiến hành từ những năm 1990.

Theo đó, chó Phú Quốc được Viện Chăn nuôi theo dõi để bảo tồn gien. Nếu phát hiện chúng trong tình trạng nguy cấp thì phải có biện pháp xử lý tức thời.

Trên thế giới có khoảng hơn 400 giống chó khác nhau, trong đó có 50 giống phổ biến, chiếm 90% số lượng chó trên thế giới. Thế nhưng, chỉ có ba quần thể chó có đặc tính xoáy lưng là chó Phú Quốc Việt Nam, chó xoáy lưng Thái Lan và chó xoáy lưng Phi châu.

Nguồn gốc chó Phú Quốc: Chưa có lời đáp rõ ràng...

Về hình thức, chó Phú Quốc Việt Nam và chó xoáy lưng Thái Lan có nhiều điểm giống nhau.

Riêng chó xoáy Phi Châu có những khác biệt rõ hơn như khá lớn con (30 -39kg), tai lớn và cụp và do tính hung dữ, nó còn có biệt danh là chó săn sư tử Phi châu. Còn chó Phú Quốc còn có tính thân thiện với con người, rất thính, giữ nhà tốt, bắt chuột giỏi.

Hai nhà khoa học Mỹ, Merle Wood và Merle Hidinger, cho rằng xoáy lưng từng chỉ có ở giống chó xoáy miền Đông Thái Lan và giống chó xoáy Châu Phi. Do đó, những cái xoáy lưng trên giống chó Phú Quốc hiện nay chắc chắn bắt nguồn từ giống chó Thái.

Cách đây ít nhất 400 năm, những ngư dân Thái Lan đã vô tình trở thành các nhà tạo giống khi họ tới đánh bắt hoặc buôn bán ở vùng biển Phú Quốc.

Tuy nhiên, ThS Nguyễn Văn Biện thuộc ĐH Cần Thơ đã phản biện lại giả thuyết trên. Ông nói, giả thuyết trên là vô lý vì cách đây 400 năm các ngư phủ Thái Lan không thể vượt 400-500 cây số để tới vùng biển Phú Quốc...

Nguồn: daongoc

Chó xoáy - "siêu khuyển" của người dân huyện đảo Phú Quốc -Kỳ1: Chó xoáy Phú Quốc và những lời đồn

04:34 Đặc Sản No comments

(PL&XH) - Trong đời sống của người Việt, từ xưa đến nay, chó luôn là loài vật nuôi thân thiết, thế nên mới có câu "khuyển mã chi tình". Điều này lại đặc biệt đúng với giống chó xoáy trên đảo Phú Quốc.

Người dân sinh sống tại đây vẫn xem chó xoáy như một "sản vật" được thiên nhiên phóng khoáng ban tặng. Và xung quanh giống chó đặc biệt này cũng có không ít câu chuyện nửa hư nửa thực...

Hình ảnh hiếm có về một trong những chú chó Phú Quốc đầu tiên. Ảnh: TL

Huyền thoại giống chó lạ

Nhiều người dân tại huyện đảo Phú Quốc vẫn truyền tai nhau rằng, Rồng sau một lần bay "lạc" vào vùng biển gần đảo Phú Quốc đã gặp tiểu Kỳ lân vốn sống trên đảo, cả 2 đã ở cùng nhau suốt 7 ngày, 7 đêm, sau đó Rồng bay về trời. Kỳ lân ở lại đảo rồi mang thai sinh ra giống chó rừng, được xem là tiền thân của chó xoáy Phú Quốc ngày nay. Đó là lối lý giải có phần huyễn hoặc, nhưng còn một lý giải khác có vẻ khoa học hơn khi cho rằng các thương thuyền Bồ Đào Nha và Hà Lan chở nô lệ đi bán ở châu Á đi ngang đảo. Cư dân đảo Phú Quốc đã cung cấp lương thực, nước ngọt và được các thủy thủ trao đổi hoặc tặng những con chó có xoáy trên lưng. Một giả thuyết khác được cho là có cơ sở thực tế hơn khi lý giải tổ tiên loài chó xoáy Phú Quốc ngày nay vốn là chó rừng trên đảo, được những cư dân bắt về thuần dưỡng lâu ngày thành giống chó nhà bây giờ. Nhưng khi hỏi giống chó rừng trên đảo Phú Quốc từ đâu mà có thì không ai giải thích rõ ràng được. Chỉ có một điều chắc chắn là vì xa đất liền nên dòng chó xoáy Phú Quốc tồn tại như một "bộ lạc" sống cách ly và giữ được nguồn gen tốt, ít bị lai giống.

Vốn được xem là một giống chó khôn, trung thành nên ở đảo Phú Quốc, người dân địa phương thường kể rất nhiều chuyện hấp dẫn về sự tinh khôn, gan dạ của giống chó này. Thân hình chó xoáy vốn nhỏ con so với các loài vật ăn thịt, song chúng lại rất thành thạo để săn heo rừng. Lúc đi săn trong rừng, nhiều con chó đã từng chiến đấu "một mất một còn" với loài rắn độc để cứu chủ. Bà con kể rằng, có một con chó đã liều chết tấn công rắn, mở đường cho chủ chạy. Ba ngày sau, con chó lần tìm về tới nhà gục chết dưới chân chủ. Chó Phú Quốc còn bơi rất giỏi, từng cứu nhiều người chết đuối bằng cách cắn cổ áo nạn nhân lôi vào bờ. Một người nuôi chó ở Cần Thơ kể về bản năng "thủ lĩnh" của giống chó Phú Quốc. Nhà người chủ này có bầy chó bảy con, trong đó có con chó xoáy. Khi ra đường, lúc nào con chó Phú Quốc cũng luôn giữ vai trò "chỉ huy" sáu con chó còn lại. Có lần, một con trong bầy đi quá xa, chủ chỉ tay về hướng đó ra hiệu, lập tức chó xoáy chạy nhanh đến con chó "mê chơi", cắn vào cổ nó lôi về cho chủ. Trên đảo Phú Quốc còn truyền miệng câu chuyện về trận chiến giữa rắn hổ mây rừng Phú Quốc với sáu con chó xoáy tại suối Tranh. Hôm đó, rắn dữ xuống uống nước ở suối bị bầy chó phát hiện. Hai bên hỗn chiến kịch liệt. Bầy chó bao vây con rắn, cắn tới tấp. Cuối cùng, rắn hổ mây bại trận với những dấu cắn làm gãy lưng. Tuy nhiên, hai con chó Phú Quốc trong bầy cũng phải bỏ mạng vì nọc độc của rắn dữ.

Nhắc đến chó Phú Quốc, ai cũng tấm tắc khen ngợi. Tên gọi "sói lửa miền Tây" hay "khuyển vương" thường được gán cho loài chó tinh khôn này. Dân trên đảo Phú Quốc rất tin yêu và gắn bó với chúng, xem chúng như một thành viên không thể thiếu trong gia đình. Ông Tư Tài, một cư dân có kinh nghiệm nuôi chó ở huyện đảo Phú Quốc kể: Một hôm, ông đang ngủ thì con chó của ông cắn chăn kêu ông dậy. Ông đuổi nó và đắp chăn ngủ tiếp. Nó cắn quyết liệt cái chăn, ông bực mình bước ra khỏi giường đi theo nó. Chừng hai cây số, con chó dừng lại đứng bên xác một con khỉ to tướng đã bị nó cắn chết. "Có những lúc sau khi săn được con mồi, là con khỉ, thậm chí là con heo rừng, nó đào hang lấp lại để che mắt người khác rồi mới dắt chủ lên mang con mồi về…" - ông Tư Tài nhắc về chiến tích của con chó nhà mình một cách hãnh diện. Anh Nguyễn Văn Lộc, một thợ săn nổi tiếng ở xã Cửa Dương nay đã giải nghệ, nói về hai con chó xoáy giỏi săn bắt của mình: "Tôi vốn "mê" tiểu thuyết nên chuyến đi săn nào cũng lận trong người quyển tiểu thuyết ưng ý nhất. Những lúc mệt, tôi ngồi đọc thì hai con chó vẫn tiếp tục săn mồi. Được con mồi nào thì chúng cắn ngang cổ mang về cho chủ. Hai con chó săn của tôi còn săn được cả con nai to. Kéo về không nổi, một con ở lại giữ, một con chạy về báo cho chủ. Còn chuyện tha rắn về nhà là chuyện thường. Chúng còn biết cắn sao cho không chết để mang về cho tôi ngâm rượu nữa…".

Trận thư hùng giữa siêu khuyển và mãng xà

Ở đảo Phú Quốc có một loài vật khiến người dân sinh sống tại đây rất e dè mỗi khi nhắc tới, đó là rắn hổ mây khổng lồ. Mặc dù đó là nỗi ám ảnh thường trực nhưng người dân sống tại Phú Quốc cũng cảm thấy an tâm hơn vì sự xuất hiện của chó xoáy. Ông Long, một người dân nhiều năm sống tại Phú Quốc kể rằng, trước đây Phú Quốc rắn độc nhiều vô kể, người xứ khác hay tới đây sống bằng nghề bắt rắn. Tuy nhiên, thiện nghệ và liều lĩnh cỡ nào họ cũng chỉ dám bắt rắn độc như vành nia, rắn hổ mang, mái gầm chứ gặp rắn hổ mây thì đành tìm cách rút. Rắn hổ mây thường sống có đôi có cặp, cho nên khi một con bị giết, con kia ắt sẽ tìm đến để báo thù. Loài rắn hổ mây cũng lạ, chúng di chuyển theo phương thẳng đứng, nọc rất độc. Mặc dù là nỗi khiếp sợ của nhiều người dân sống trên đảo, nhưng với chó xoáy, hổ mây không phải là kẻ thù "quá" nguy hiểm. Trong tâm trí của nhiều người dân sống trên đảo Phú Quốc có lẽ vẫn còn ghi nhớ trận kịch chiến giữa loại siêu khuyển này với mãng xà khổng lồ cực độc.

Anh Hành, người tận mắt chứng kiến trận đấu “có một không hai” giữa chó xoáy và rắn hổ mây kể lại: Một ngày, khi anh đang đi qua khu vực Suối Tranh thì nghe thấy tiếng chú chó xoáy sủa văng vẳng. Nếu gặp thú nhỏ thì nó đã tóm sống tha về, nên anh Hành tin rằng nó đã "săn" được rắn độc. Anh tức tốc tìm gậy hình chữ Y (dùng để ấn đầu rắn) cùng với chiếc bao tải, rồi chạy tới nơi chú chó xoáy đang sủa. Giữa bãi đất trống, chú chó xoáy của anh Hành sủa liên hồi, khuôn mặt dữ tợn, gầm gừ hướng về phía gốc cây mục. Anh Hành tiến lại phía chú chó, nhìn theo hướng nó sủa và lạnh sống lưng khi thấy một con "quái thú" khổng lồ, lưng màu nâu xám, thân to đúng bằng cái phích, như sợi dây rừng khổng lồ quấn vào thân cây mục, ngóc cái đầu lên cao, bành miệng, lưỡi thè lè nhìn chú chó. Lúc này, chân anh Hành cứ ríu lại, không bước nổi nữa chứ đừng nói đến chuyện xông vào tóm nó. Định thần lại, anh Hành nhận thấy đây chính là con rắn hổ mây khổng lồ mà người dân sống trên đảo vẫn hay nhắc tới, ngay lập tức anh chạy về nhà gọi thêm người tới trợ giúp. Thuốc men giải độc được chuẩn bị, các đồ nghề cũng sẵn sàng.

Đến khi anh Hành cùng nhóm của mình quay lại, con rắn không ngóc đầu lên nữa mà rúc vào gốc cây mục nằm im. Vây xung quanh nó lúc này không chỉ mình chú chó xoáy của anh Hành mà còn có sự xuất hiện của 5 chú chó xoáy khác nữa đang sùng sục quanh "quái thú" để đe dọa, quyết không cho con mồi một giây phút nghỉ ngơi. Đàn chó xoáy khi tấn công cũng có chiến thuật đàng hoàng, một con sẽ làm nhiệm vụ "chim mồi" khiến cho con mãng xà bị phân tán tư tưởng, tạo điều kiện cho các con chó xoáy khác tấn công kẻ địch. Cuối cùng rắn bị chó cắn gãy lưng chết nhưng nọc độc của nó cũng đã giết đi hai con chó Phú Quốc tinh khôn. Xác của rắn sau đó được một người dân trên đảo mua lại ngâm rượu thuốc để trị bệnh. Cho đến tận bây giờ anh Hành vẫn không thể nào quên được trận đấu kỳ lạ đó, bởi Vàng (tên chú chó xoáy của anh Hành) chính là một trong 2 chú chó xoáy đã bị chết bởi nọc độc của rắn hổ mây khi đảm nhiệm vai trò đánh lạc hướng mãng xà. "Có lẽ tôi sẽ không bao giờ tìm được con chó nào khôn và trung thành như Vàng, chó xoáy Phú Quốc thuần chủng bây giờ không còn nhiều, may ra chỉ đếm được trên đầu ngón tay…" - anh Hành buồn bã chia sẻ.

(Còn nữa)
Vu Quy

Giới thiệu - Chó Phú Quốc

23:36 Đặc Sản No comments

Hiện chó Phú Quốc đã được thuần dưỡng như vật nuôi. Nhưng người dân trên đảo Phú Quốc vẫn thích những chó xoáy được sinh ra trong hang, vì họ tin như vậy mới đúng loại chó xoáy Phú Quốc.

Lịch sử

Nguồn gốc của chó Phú Quốc hiện nay chưa xác định. Theo một số người, chó lông xoáy Phú Quốc được bắt đầu từ một giống chó lông xoáy của Pháp khi lạc trên hoang đảo Phú Quốc và giống chó này đã sinh sôi nảy nở ở đây thành một loại chó hoang. Theo một nguồn quảng cáo cho chó lông xoáy Thái [1], có vài lập luận để thuyết minh rằng chó Phú Quốc đến từ Thái Lan.

Đặc điểm

Chó Phú Quốc được người dân trên đảo và cả đất liền Việt Nam rất chuộng vì có nhiều biệt tài so với các loài chó khác.

Chúng có khả năng đi săn rất tốt. Những người thợ săn vào rừng mang theo một hoặc hai con chó Phú Quốc trong một đêm có thể mang về năm đến sáu, hoặc nhiều hơn, con chồn hương, một loại động vật phổ biến ở Phú Quốc. Chó Phú Quốc có thể lần theo dấu vết con mồi kể cả khi con mồi đã đi qua từ trước đó rất lâu; vì thế thợ săn phải kiểm tra việc chó chạy theo dấu vết con mồi cũ hay mới để gọi nó về. Nếu săn hăng quá, chó Phú Quốc có thể lạc vài ngày sau mới về. Mỗi khi phát hiện ra con mồi thì chúng dồn con mồi đồng thời sủa lên để gọi chủ. Chúng không buông tha mồi cho đến khi chủ gọi nó đi vì lý do có thể không hạ được con mồi.

Chó Phú Quốc có khả năng đánh nhau với rắn độc. Theo những người dân trên đảo, những con chó mực tuyền đen có lưỡi chống được nọc độc rắn (điều này theo truyền thuyết, chưa được kiểm chứng). Nhiều con chó Phú Quốc đã liều mình cứu chủ thoát khỏi rắn độc cắn.

Chó Phú Quốc dễ làm quen với người. Khi gặp bất kể người thân hay sơ, chúng đều vẫy đuôi mừng rối rít. Người lạ thường có thể sờ mó con chó mà không bị cắn. Đây là nhược điểm của những con chó xoáy trong việc giữ nhà.

Chó Phú Quốc thường bị bệnh đường ruột, theo một số người có lẽ do hệ miễn dịch yếu bởi sự lai trùng huyết, vì thế khi đưa về đất liền tỷ lệ chết cũng rất cao. Chúng cần được tiêm phòng bệnh.

Hai nhà khoa học Mỹ, Merle Wood và Merle Hidinger, cho rằng xoáy lưng từng chỉ có ở giống chó xoáy miền Đông Thái Lan và giống chó xoáy Châu Phi. Do đó, những cái xoáy lưng trên giống chó Phú Quốc hiện nay chắc chắn bắt nguồn từ giống chó Thái. Theo họ, cách đây ít nhất 400 năm, những ngư dân Thái Lan đã vô tình trở thành các nhà tạo giống khi họ tới đánh bắt hoặc buôn bán ở vùng biển Phú Quốc. Tuy nhiên, ThS Nguyễn Văn Biện thuộc ĐH Cần Thơ đã phản biện lại giả thuyết trên. Ông nói, giả thuyết trên là vô lý vì cách đây 400 năm các ngư phủ Thái Lan không thể vượt 400-500 cây số để tới vùng biển Phú Quốc...

Nguồn: wikipedia